در سالهای اخیر، گمرک جمهوری اسلامی ایران با راهاندازی سامانه EPL گامی بزرگ در راستای دیجیتالسازی خدمات گمرکی برداشته است. سامانهای که هدف اصلی آن، سادهسازی، تسریع و شفافسازی فرآیندهای مربوط به ترخیص کالا و ارتباط با نهادهای اجرایی مرتبط با گمرک است.
EPL مخفف Electronic Packing List (یا Electronic Customs Platform) است و بهعنوان پنجره واحد تجارت فرامرزی شناخته میشود. این پلتفرم آنلاین جامع، امکان ثبت اظهارنامه، پرداخت عوارض، صدور مجوزهای موردنیاز و پیگیری مراحل ترخیص کالا را به صورت کاملاً الکترونیکی در اختیار فعالان اقتصادی قرار میدهد. سامانه EPL در سال ۱۳۹۲ بهصورت آزمایشی راهاندازی شد و از سال ۱۳۹۷ جایگزین سامانههای قدیمی مانند ITCS و ITMS گردید.
چرا سامانه EPL راهگشای واردکنندگان است؟
مزایای کلیدی سامانه EPL برای کاربران:
- ✅ ثبت آنلاین اظهارنامه گمرکی بدون نیاز به مراجعه حضوری
- ✅ پرداخت الکترونیکی کلیه هزینهها و حقوق گمرکی
- ✅ دریافت مجوزهای بهداشتی، قرنطینهای و... به صورت غیرحضوری
- ✅ امکان پیگیری لحظهای وضعیت کالا در تمام مراحل ترخیص
- ✅ دسترسی به گزارشهای تحلیلی برای بررسی عملکرد گمرکی
- ✅ اتصال به سایر سامانههای مرتبط مانند سامانه جامع تجارت (NTSW)
مزایای عملی استفاده از EPL:
- 🔹 کاهش چشمگیر زمان ترخیص
- 🔹 صرفهجویی در هزینههای چاپ، ارسال و نگهداری اسناد
- 🔹 افزایش شفافیت و کاهش تخلفات اداری
- 🔹 افزایش رضایت واردکنندگان از سرعت و دقت خدمات گمرک
- 🔹 تسهیل فعالیت کسبوکارهایی که وابسته به واردات هستند
چالشها و موانع استفاده از سامانه EPL
با وجود فواید زیاد، برخی مشکلات هم در مسیر استفاده از این سامانه وجود دارد:
- 🔸 ضعف زیرساختهای اینترنت در برخی مناطق
- 🔸 عدم آشنایی کاربران تازهوارد با نحوه استفاده از سامانه
- 🔸 کندی ارتباط بین دستگاههای اجرایی گوناگون
راهکارها چیست؟
- 📡 بهبود پوشش شبکه و زیرساختهای فناوری
- 🎓 آموزش کاربران و برگزاری دورههای راهنما
- 🔄 توسعه تعامل بین نهادهای دولتی و ایجاد ارتباط سیستمی
آینده سامانه EPL و نقش آن در تجارت خارجی ایران
با رشد فناوری و تمایل دولت به هوشمندسازی خدمات، انتظار میرود سامانه EPL در آینده نزدیک قابلیتهای پیشرفتهتری مانند پنل هوشمند پیگیری، نوتیفیکیشن مرحلهای ترخیص و گزارشگیری آنی را فراهم کند.
بدون شک، این سامانه ستون اصلی در فرآیند مدرنسازی گمرک ایران خواهد بود و مسیر ورود کالا به کشور را هموارتر و شفافتر خواهد کرد.
📌 نتیجهگیری
اگر واردکننده هستید یا در حوزه تجارت خارجی فعالیت دارید، آشنایی و کار با سامانه EPL یک ضرورت است. استفاده از این سامانه میتواند سرعت و دقت عملیات گمرکی شما را چند برابر کند و هزینههای اضافی را کاهش دهد. حالا زمان آن رسیده که از فرصتهای این بستر هوشمند، بهترین استفاده را ببرید.
نکته مهم: برای ورود به سامانه، نیاز به کد EPL دارید که از بخش IT گمرک با ارائه مدارک و احراز هویت دریافت میشود.